Energielabel C verplicht voor kantoren 2023 en D voor VvE's 2030: wat moet u doen?

De energietransitie raakt alle gebouweigenaren in Nederland — ook VvE's en kantoorgebruikers. Twee deadlines staan centraal: kantoren moesten per 1 januari 2023 minimaal energielabel C hebben (anders mogen ze niet meer worden gebruikt als kantoor). En appartementengebouwen moeten vóór 2030 minimaal energielabel D bereiken. Voor VvE's die nog niet aan de norm voldoen, is de tijd om te handelen beperkt. Dit artikel legt uit welke stappen u moet zetten, welke subsidies beschikbaar zijn en hoe u de verduurzaming in uw MJOP opneemt.

Stap 1: bepaal het huidige energielabel van uw VvE-gebouw

Het energielabel van een appartementen gebouw is te vinden via het EP-Online register van RVO (ep-online.nl). Voer het adres in en u ziet het geldende label, de geldigheid en welke maatregelen zijn geregistreerd. Let op: voor VvE's is het gebouwlabel bepalend, niet het individuele appartementslabel. Als het gebouwlabel niet is ingevuld, heeft u mogelijk helemaal geen geldig label.

Is er geen of een verouderd energielabel? Schakel dan een gecertificeerd energieadviseur in (EPA-W voor woningen) voor een nieuwe energieprestatiecertificaat (EPC). De kosten bedragen doorgaans €300–€700 voor een gemiddeld appartementencomplex.

Stap 2: breng in kaart welke maatregelen uw label verbeteren

De meest impactvolle maatregelen voor labelverbetering in appartementengebouwen zijn:

Stap 3: vraag de beschikbare subsidies aan

VvE's kunnen een combinatie van subsidies en gunstige leningen benutten voor verduurzaming:

• ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing): subsidie voor warmtepompen, zonneboilers, isolatiemaatregelen en dakisolatie. VvE's komen in aanmerking als rechtspersoon. Bedragen variëren per maatregel en worden via RVO.nl aangevraagd vóór aanvang van de werkzaamheden.
• SEEH (Subsidie Energiebesparing Eigen Huis): voor isolatiemaatregelen in bestaande woningen. Aanvraag loopt via RVO door de eigenaar of de VvE.
• SVn VvE-lening (Nationaal Warmtefonds): laagrentende lening specifiek voor VvE's voor verduurzaming. Rente vanaf 1,5%, looptijd tot 30 jaar. Geen hoge reservefonds vereist als voorwaarde. Meer informatie via svn.nl.
• Gemeentelijke subsidies: Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en veel andere gemeenten bieden aanvullende subsidies voor woningverduurzaming. Controleer het Milieu Centraal subsidieoverzicht of uw gemeenteloket.

Stap 4: neem verduurzaming op in het MJOP+

Een MJOP+ is een Meerjarenonderhoudsplan aangevuld met een verduurzamingspad: welke maatregelen worden wanneer genomen om het energielabel te verbeteren? Het MJOP+ combineert geplande onderhoudsmomenten (bijv. dakvervanging over 5 jaar) met de logische koppeling aan isolatiemaatregelen (dakisolatie meenemen bij dakrenovatie = lagere meerkosten).

Hypotheekverstrekkers, gemeenten en subsidieverstrekkers vragen steeds vaker om een MJOP+ als bewijs dat de VvE een concreet verduurzamingsplan heeft. Een energieadviseur of VvE-beheerder kan het MJOP+ opstellen in combinatie met de reguliere MJOP-update.

Stap 5: neem een ALV-besluit en begin met uitvoering

Verduurzamingsmaatregelen die de gemeenschappelijke delen van het gebouw betreffen (dak, gevel, installaties) vereisen een ALV-besluit. Afhankelijk van het splitsingsreglement is een gewone meerderheid of een gekwalificeerde meerderheid (2/3) vereist. Combineer het verduurzamingsbesluit met het MJOP+ voor een sterk inhoudelijk voorstel dat eigenaren overtuigt.

Tijdlijn advies om de 2030-deadline te halen: begin in 2026 met het MJOP+, neem het ALV-besluit in 2026–2027, voer verduurzaming uit in 2027–2029, en laat het energielabel na afronding opnieuw vastleggen door een gecertificeerd EPA-adviseur.

Veelgestelde vragen over energielabel en VvE 2030

Geldt de energielabel D-verplichting voor 2030 ook voor bestaande woningen die eigenaar-bewoond zijn?

De 2030-deadline voor energielabel D is in eerste instantie opgenomen in de Nationale Prestatieafspraken en het Klimaatakkoord als richtlijn voor de woningcorporatiesector. Voor particuliere eigenaren en VvE's bestaat er nog geen wettelijk gebruiksverbod zoals bij kantoren. Wel koppelen subsidieverstrekkers, gemeenten en hypotheekverstrekkers steeds meer voorwaarden aan het energielabel — wat de facto druk creëert om te verduurzamen.

Wat is het verschil tussen een energielabel en een BENG-norm?

Een energielabel (A++ t/m G) geeft de energieprestatie van een bestaand gebouw aan. De BENG-norm (Bijna Energieneutraal Gebouw) is de eis die geldt voor nieuwbouw en ingrijpende renovaties: het gebouw moet een primair fossiel energiegebruik hebben van maximaal 25 kWh/m²/jaar. BENG is dus een bouweis; het energielabel is een prestatie-indicator voor bestaande bouw.

Hoe kan ik als huurder in een VvE verduurzaming afdwingen?

Als huurder heeft u geen directe stem in de VvE-vergadering. U kunt de verhuurder (eigenaar van uw appartement) aanspreken op verbetering van de energieprestatie van de woning. Huurders kunnen via de Huurcommissie huurverlaging afdwingen als de woning een energielabel E, F of G heeft (huurprijsbescherming). Vraag uw verhuurder om het individuele energielabel van uw appartement op te vragen.

Mag een kantoor zonder energielabel C na 2023 nog worden verkocht?

Ja. De energielabel C-verplichting voor kantoren betreft het gebruik, niet de verkoop. U mag een kantoor zonder label C verkopen, maar de koper mag het vervolgens niet als kantoor in gebruik nemen zonder eerst het label te behalen. Dit heeft uiteraard gevolgen voor de marktwaarde van kantoorgebouwen die nog niet aan de eis voldoen.

Welke VvE's zijn vrijgesteld van de labelverbetering?

Monumentale panden (rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten) zijn dikwijls vrijgesteld van bepaalde isolatie-eisen vanwege de onmogelijkheid om ingrepen te doen zonder het monument aan te tasten. Neem bij monumentale VvE-gebouwen altijd contact op met de gemeente en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) over de mogelijkheden voor verduurzaming binnen de monumentenwetgeving.

Wat gebeurt er als mijn kantoor na 1 januari 2023 geen label C heeft?

Het kantoor mag niet meer legaal als kantoorruimte worden gebruikt. Handhaving verloopt via de gemeente. Bij geconstateerde overtreding kan de gemeente een gebruik sverbod opleggen en een last onder dwangsom. In de praktijk verloopt handhaving gefaseerd — maar het risico van een gebruiksverbod is reëel, zeker voor grote kantorenlocaties waar gemeenten actief controleren.