Blok 2 — Machine-inventarisatie per arbeidsmiddel
Controleer per machine of arbeidsmiddel:
- Staat de machine met type, bouwjaar en locatie in de inventarisatie, inclusief CE-markering en gebruiksaanwijzing in het Nederlands?
- Is er een onderhoudslogboek met keuringsdata en zijn periodieke keuringen (bijvoorbeeld hijswerktuigen, drukapparatuur) aantoonbaar op tijd uitgevoerd?
- Zijn noodstoppen, beveiligingskappen en veiligheidssensoren aanwezig, functioneel getest en niet overbrugd?
- Is per machine vastgelegd welke persoonlijke beschermingsmiddelen verplicht zijn en wordt dat nageleefd?
- Zijn medewerkers die de machine bedienen aantoonbaar geïnstrueerd of gecertificeerd (bijvoorbeeld voor heftrucks of kranen)?
Dit blok is doorgaans het omvangrijkste van de audit, simpelweg omdat het machinepark in een fabriek zelden compleet en actueel op één lijst staat. Een tweedehands machine die zonder volledig dossier is aangeschaft, is een terugkerende bevinding bij inspecties.
Blok 3 — Gevaarlijke stoffen
Controleer:
- Is er een actueel register van alle gevaarlijke stoffen op de locatie, met de bijbehorende veiligheidsinformatiebladen (SDS)?
- Zijn blootstellingsrisico's beoordeeld en, waar relevant, grenswaarden getoetst?
- Is opslag conform de voorschriften (scheiding van onverenigbare stoffen, ventilatie, lekbakken, etikettering)?
- Zijn medewerkers die met deze stoffen werken specifiek voorgelicht over risico's en noodprocedures?
- Is er een actueel noodplan bij morsing, lekkage of blootstelling, inclusief oogdouches en nooddouches waar nodig?
Blok 4 — Werkplekinrichting
Controleer:
- Zijn vluchtwegen en nooduitgangen vrij van obstakels en duidelijk gemarkeerd, ook buiten kantooruren?
- Voldoen verlichting, ventilatie en geluidsniveau aan de eisen voor het type werk dat er wordt uitgevoerd?
- Zijn looproutes voor voetgangers en verkeersroutes voor heftrucks fysiek gescheiden of duidelijk gemarkeerd?
- Zijn valgevaar, knelgevaar en struikelgevaar op de werkvloer geïnventariseerd en afgedekt met concrete maatregelen?
- Is er voldoende EHBO-materiaal aanwezig, actueel en op een vaste, bekende plek?
Blok 5 — Bedrijfshulpverlening (BHV)
Controleer:
- Is het aantal BHV'ers voldoende afgestemd op de bezetting, de risico's en de indeling van het gebouw, zoals de RI&E dat voorschrijft?
- Zijn BHV-certificaten geldig en de herhalingstrainingen ingepland?
- Is er een actueel ontruimingsplan en wordt er minstens jaarlijks een ontruimingsoefening gehouden en geëvalueerd?
- Is BHV-materiaal (blusmiddelen, EHBO-koffers, AED indien aanwezig) periodiek gekeurd?
- Weten medewerkers wie de BHV'ers zijn en hoe ze bij een incident te bereiken zijn, ook in ploegendienst?
Blok 6 — Voorlichting en onderricht aan medewerkers
Controleer:
- Krijgen nieuwe medewerkers, uitzendkrachten en stagiairs een aantoonbare veiligheidsinductie voordat ze zelfstandig werken?
- Is er een trainingsregister waarin per medewerker staat welke instructies (machinebediening, gevaarlijke stoffen, PBM) zijn gevolgd en wanneer?
- Worden medewerkers periodiek herinnerd aan procedures, bijvoorbeeld via toolboxmeetings?
- Is voorlichting beschikbaar in de taal die medewerkers daadwerkelijk begrijpen, inclusief voor anderstalig personeel?
Blok 7 — Toetsing door een gecertificeerde arbodienst of kerndeskundige
Een RI&E moet in veel gevallen getoetst worden door een gecertificeerde arbodienst of een gecertificeerde kerndeskundige (arbeidshygiënist, veiligheidskundige, bedrijfsarts of arbeids- en organisatiedeskundige). Er bestaat een uitzondering voor kleinere bedrijven die gebruikmaken van een erkend branche-RI&E-instrument, maar de precieze grenzen van die uitzondering — welk werknemersaantal, welke instrumenten, welke voorwaarden — verschillen per branche-instrument en worden regelmatig bijgesteld.
Neem geen aannames over als vaststaand feit: controleer de actuele regels voor de specifieke situatie van het bedrijf op Arboportaal.nl of leg de vraag voor aan een gecertificeerde arbodienst of kerndeskundige. Een verkeerde inschatting hierover — bijvoorbeeld denken dat toetsing niet nodig is terwijl dat wel het geval is — is een van de meest voorkomende gebreken die bij inspecties naar boven komen.
Controleer:
- Is vastgesteld of dit bedrijf toetsingsplichtig is, en zo ja, is die toetsing daadwerkelijk uitgevoerd en gedateerd?
- Is het toetsingsrapport samen met de RI&E en het Plan van Aanpak archiveerbaar en direct opvraagbaar?
- Als er een beroep wordt gedaan op de uitzondering voor branche-instrumenten: is die keuze onderbouwd en recent geverifieerd bij Arboportaal.nl of een arbodeskundige?
Praktische impact van een goede audit
Een RI&E-audit is geen papieren exercitie voor de bureaula. Bedrijven die dit structureel doen, zien concreet minder onverwachte stilstand door incidenten, minder discussie met verzekeraars na een schadeclaim, en een merkbaar rustiger verloop van een inspectiebezoek — de Arbeidsinspectie ziet direct dat er een systeem achter de documenten zit in plaats van een eenmalig ingevuld formulier.
Het omgekeerde kost meer: een boete voor een ontbrekende of verouderde RI&E, een stillegging van een machine tot de gebreken zijn verholpen, of in het ergste geval aansprakelijkheid na een arbeidsongeval waarbij blijkt dat een bekend risico niet was afgedekt.
Veelgemaakte fouten
- De RI&E wordt gezien als eenmalig project in plaats van een levend document dat meegroeit met elke wijziging in het machinepark.
- Het Plan van Aanpak bevat actiepunten zonder datum of verantwoordelijke, waardoor niemand het echt afmaakt.
- Gevaarlijke stoffen worden vervangen door een andere leverancier zonder dat het SDS-register en de blootstellingsbeoordeling worden bijgewerkt.
- Men gaat ervan uit dat toetsing door een arbodienst "voor ons niet nodig is" zonder dat ooit te hebben nagevraagd bij Arboportaal.nl of een arbodeskundige.
- Instructies aan uitzendkrachten en tijdelijk personeel worden overgeslagen, terwijl zij vaak juist bij de risicovollere taken worden ingezet.
- BHV-bezetting wordt niet herzien na uitbreiding van het aantal medewerkers of een verbouwing van de hal.
Hoe Igera helpt bij het beheer van de RI&E-documentatie
Bij een audit met meerdere blokken, machinedossiers, SDS-bladen en trainingsregisters gaat kostbare tijd verloren aan het terugzoeken van het juiste document. Igera is een AI-assistent die antwoord geeft op basis van de eigen bedrijfsdocumentatie — de RI&E, het Plan van Aanpak, machinehandleidingen, SDS-bladen en trainingsregisters — en bij elk antwoord de exacte bron citeert: het document en de paragraaf waar de informatie vandaan komt.
Voor de preventiemedewerker die snel wil checken wanneer de laatste keuring van een specifieke pers was, of welke PBM verplicht zijn bij een bepaalde machine, scheelt dat zoektijd tijdens de audit zelf én tijdens een daadwerkelijk inspectiebezoek.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet een RI&E in een industrieel bedrijf worden herzien?
Telkens wanneer er een relevante wijziging is in werkzaamheden, machines, gebouw of personeel, en periodiek daarnaast — veel bedrijven kiezen voor een jaarlijkse volledige herziening met tussentijdse checks per kwartaal.
Moet elk industrieel bedrijf de RI&E laten toetsen door een arbodienst?
In veel gevallen wel. Er bestaat een uitzondering voor bedrijven die een erkend branche-RI&E-instrument gebruiken, maar de exacte voorwaarden en grenzen daarvan verschillen per instrument en worden geregeld herzien. Verifieer dit voor de eigen situatie op Arboportaal.nl of bij een gecertificeerde arbodienst.
Wat is het verschil tussen de RI&E en het Plan van Aanpak?
De RI&E brengt de risico's in kaart en beoordeelt ze; het Plan van Aanpak beschrijft welke maatregelen daarop volgen, wie ze uitvoert en wanneer. Beide horen onlosmakelijk bij elkaar en moeten samen actueel zijn.
Welke documenten moet een bedrijf klaar hebben liggen bij een bezoek van de Arbeidsinspectie?
In elk geval de actuele RI&E met Plan van Aanpak, het eventuele toetsingsrapport van de arbodienst, onderhoudslogboeken van machines, het SDS-register voor gevaarlijke stoffen en bewijs van BHV-organisatie en voorlichting aan medewerkers.
Wat gebeurt er als de RI&E ontbreekt of verouderd is?
De Arbeidsinspectie kan een boete opleggen en, bij directe gevaarzetting, werkzaamheden of het gebruik van een machine stilleggen totdat de gebreken zijn hersteld. Bij een arbeidsongeval kan een verouderde RI&E bovendien de aansprakelijkheid van de werkgever vergroten.
Geldt de uitzondering op toetsing voor elk klein industrieel bedrijf?
Niet automatisch. De uitzonderingsregels hangen af van het gebruikte branche-RI&E-instrument en van bedrijfsgrootte-criteria die per instrument verschillen. Neem geen aannames over; controleer de actuele regeling op Arboportaal.nl of vraag het na bij een arbodeskundige.
Nee. Een tool als Igera helpt bij het snel terugvinden en overzichtelijk houden van de eigen documentatie, maar vervangt niet de wettelijk vereiste toetsing door een gecertificeerde arbodienst of kerndeskundige waar die van toepassing is.
Disclaimer: Dit artikel is informatief bedoeld en vormt geen juridisch of arbeidshygiënisch advies. Regels rond de RI&E, toetsingsplicht en uitzonderingen voor branche-instrumenten kunnen wijzigen en verschillen per sector en bedrijfsgrootte. Raadpleeg voor de specifieke situatie van het bedrijf altijd een gecertificeerde arbodienst, kerndeskundige of jurist, en controleer de actuele regels op Arboportaal.nl.
Houd de RI&E-documentatie van het bedrijf altijd binnen handbereik
Igera beantwoordt vragen over de RI&E, machinedossiers en SDS-bladen op basis van de eigen documentatie van het bedrijf, met exacte bronvermelding bij elk antwoord.
14 dagen gratis proberen, zonder creditcard, configuratie in 5 minuten.
